To mieszkańcy są kluczowym elementem miasta

Nie da się analizować mechanizmów funkcjonowania miasta bez znajomości jego ustroju. Z tego powodu postanowiliśmy przygotować dla Was krótki przewodnik po najważniejszych instytucjach wchodzących w skład gliwickiego samorządu.


Ustrój miasta określają ustawy o samorządzie gminnym i powiatowym oraz statut przyjęty przez Radę Miasta Gliwice. Zgodnie z pierwszymi zapisami Ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym, to mieszkańcy są kluczowym elementem tworzącym z mocy prawa samodzielną wspólnotę samorządową (gminę), która posiada osobowość prawną. Do zakresu działania gminy należą wszystkie sprawy publiczne o znaczeniu lokalnym, niezastrzeżone ustawami na rzecz innych podmiotów. Mieszkańcy gminy podejmują decyzje w drodze głosowaniu powszechnym lub za pośrednictwem organów gminy, którymi są: rada gminy (czyli Rada Miasta Gliwice, organ uchwałodawczy), oraz wójt (organ wykonawczy czyli Prezydent Miasta Gliwice).



Podział władzy


Kompetencje poszczególnych organów władzy można ująć krótko - Rada Miasta jest organem uchwałodawczym - tworzy prawo miejscowe. Prezydent jest organem wykonawczym - musi wykonywać uchwały przyjęte przez radę. Kieruje bieżącymi sprawami miasta, reprezentuje je na zewnątrz, nadzoruje prowadzenie gospodarki finansowej miasta. Posiada też wyłączne kompetencje związane z realizacją budżetu.


Jednostki organizacyjne


Do realizacji swoich zadań Prezydent Miasta ma do dyspozycji Urząd Miejski, wraz z wszystkimi jego wydziałami. Część zadań delegowana jest do jednostek organizacyjnych miasta. Jest ich bardzo dużo, wymienimy kilka przykładowych: publiczne placówki edukacyjne, Centrum Ratownictwa Gliwice, Teatr Miejski w Gliwicach, Miejski Zarząd Usług Komunalnych, Powiatowy Urząd Pracy, Straż Miejska w Gliwicach, Zarząd Dróg Miejskich. Wszystkie służą do realizacji zadań własnych miasta oraz tych zleconych przez administrację rządową.


Jednostki/organy pomocnicze


Samorząd może ustanawiać jednostki pomocnicze, których główny zadaniem jest doradzanie, opiniowanie projektów uchwał, kształtowanie opinii publicznej. Są tzw “łącznikiem” organów władzy z mieszkańcami. W Gliwicach ustanowiono:

  • Rady Dzielnic,

  • Młodzieżową Radę Miasta Gliwice.


Spółki


Szczególnym rodzajem podmiotów, za pomocą których miasto realizuje część swoich zadań, są spółki prawa handlowego. W szczególności w przypadku, gdy samorząd posiada większościowy pakiet akcji w takiej spółce. Gliwiczanie posiadają większościowy udział w:

  • ZBM TBS (polityka lokalowa),

  • PEC Gliwice (wytwarzanie i dostarczanie ciepła),

  • PRUiM (roboty drogowe i inżynieryjne),

  • Przedsiębiorstwo Składowania i Utylizacji Odpadów,

  • Śląska Sieć Metropolitalna (technologie komunikacyjne),

  • Szpital Miejski nr 4 w Gliwicach,

  • Śląskie Centrum Logistyki (transport, magazynowanie, logistyka),

  • Przedsiębiorstwo Wodociągów i Kanalizacji,

  • PKM (transport publiczny),

  • Górnośląska Agencja Przedsiębiorczości i Rozwoju,

  • Gliwicki Klub Sportowy Piast,

  • Park Naukowo - Technologiczny "Technopark Gliwice".

Oprócz tego posiadamy pakiety akcji w firmach:

  • Remondis Gliwice Sp. z o.o.,

  • Katowicka Specjalna Strefa Ekonomiczna S.A.,

  • Walcownia Metali Nieżelaznych "Łabędy" S.A.

  • Agencja Rynku Hurtowego Produktów Rolnych "AGRO - RYNEK" S.A. w likwidacji

  • Tramwaje Śląskie S.A..


To tylko fragment skomplikowanego systemu. W kolejnych publikacjach będziemy rozkładać go na czynniki pierwsze.




Zapisz się do naszego Newslettera

Sfinansowano przez Narodowy Instytut Wolności ze środków „Program Rozwoju Organizacji Obywatelskich

na lata 2018-2030 PROO”.